Herstory of Art,
mijn onderzoek naar vrouwelijke kunstenaars

Het was januari 1990 toen ik mij inschreef voor mijn allereerste vak kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Ik was studente Algemene Letteren en had al verschillende cultuurvakken gevolgd, tijd dus voor kunstgeschiedenis. Dit werd een inleiding in de geschiedenis der kunsten aan de hand van 'The Story of Art' van Gombrich. Ik was meteen verkocht: kunstgeschiedenis is geweldig, het mooiste vak ter wereld! Dus ik besloot om naast mijn studie Algemene Letteren ook Kunstgeschiedenis te studeren........
Een ding hield me echter wel bezig, temidden van al die prachtige kunstwerken en gebouwen kwamen namen voor van vele kunstenaars, maar kunstenaressen werden er niet genoemd. Waarom? Waren die er niet geweest? Afbeeldingen met veelal naakte vrouwen kwam ik regelmatig tegen in de college's maar waar bleven toch die vrouwelijke kunstenaars?
Bij navraag kreeg ik te horen dat er wel een specialisatie 'Vrouwenstudies' was, maar dat was niet wat ik zocht. Ik wilde een kunstgeschiedenis van mannen en vrouwen! Dus ik ging op zoek en kwam erachter dat er in de jaren '70 in navolging van de feministische golfbewegingen, vooral in Amerika, veel was gebeurd op het gebied van een "feministische kunstgeschiedenis". Baanbrekend was het onderzoek van Linda Nochlin "Why have there been no great women artists". Dit leidde tot nieuwe ontwikkelingen in het denken en schrijven over vrouwen en kunst. De vrouwelijke kunstgeschiedenis werd langzaam ontdekt en bleek verrassend omvangrijk te zijn.

In 1993 ging ik op zoek naar een afstudeeronderwerp en voor mij stond een ding vast, ik zou afstuderen op een vrouwelijke kunstenaar. In Musée Rodin in Parijs kwam ik in aanraking met het werk van de beeldhouwster Camille Claudel en raakte direct gefascineerd door haar beelden. Zij was leerlinge, muze en rechterhand van Rodin geweest, zo vernam ik. Rodin en Claudel hadden een gepassioneerde relatie gehad totdat zij hem na 10 jaar verliet om haar eigen sculpturen te kunnen creëren. Rodin kon haar echter niet loslaten, zijn inspiratie was verloren zonder zijn muze. Hij bleef haar vragen terug te komen. Zij kon hier niet mee omgaan en raakte van zichzelf verwijderd, uiteindelijk kwam ze in een psychose terecht. Haar familie sloot haar op en de laatste 30 jaar van haar leven bracht ze door in een eenzame isolatie. In 1994 studeerde ik voor beide studies af op het oeuvre & leven van Camille Claudel. Na mijn afstuderen ben ik gaan lesgeven en heb altijd vrouwelijke kunstenaars benadrukt in mijn lessen. De vraag naar lesmateriaal waarin vrouwelijke kunstenaars genoemd worden, nam steeds meer toe. Het plan ontstond om mijn onderzoek van jaren in boekvorm uit te geven, mijn uitgever A3 boeken was meteen enthousiast en zo verscheen op 8 maart 2012, de 100e Vrouwendag in Nederland, mijn boek 'Herstory of Art'. De geboorte van dit boekenkind vond plaats in het Singer Theater in Laren in aanwezigheid van ruim 250 toehoorders!

'Herstory of Art' krijgt over een paar jaar een vervolg in 'Herstory of Modern Art'. Hierin zal ik aantonen dat vrouwelijke kunstenaars geenszins in de marges van de moderne kunstgeschiedenis staan, maar volop meebewegen in de vernieuwende, avant-gardistische ontwikkelingen. Het beeld van de kunstenaar als mannelijk, scheppend genie is een mythe die ontkracht wordt in 'Herstory of Art'. In 'Herstory of Modern Art' wordt de geschiedenis van de moderne kunst (vanaf ca. 1850) vanuit een egalitair perspectief bekeken zodat de vrouwen die hieraan bijgedragen hebben hun plaats in de canon (terug)krijgen.

Om de ontwikkelingen te volgen rondom 'Herstory of Art' zie mijn weblog: www.herstoryofart.wordpress.com 
Facebook: www.facebook.com/herstoryofart 
Facebook: www.facebook.com/herstoryofmodernart
Twitter: @herstoyofart


Karin Haanappel
Instituut voor Vrouwelijke Kunstgeschiedenis - Institute for Art Herstory
www.vrouwelijkekunstenaars.nl

www.artherstory.nl
www.womenartists.nl